Yapay zekâ ile ses ve görüntü dolandırıcılığı (deepfake)

Sık görülen senaryolar

• “Anne/baba, başım dertte” araması: Çocuğunuzun ya da yakınınızın sesine benzeyen bir ses, kaza geçirdiğini veya gözaltına alındığını söyleyip acil para ister.
• Sahte yönetici talimatı: İş yerinde, yöneticinin sesiyle aranıp acil ödeme yapılması istenir.
• Ünlü ve uzman videoları: Tanınmış kişilerin yüzü ve sesiyle hazırlanmış videolarda “garantili kazanç” sağlayan yatırım platformları tanıtılır.
• Sahte görüntülü görüşme: Kısa ve kötü kaliteli bir görüntülü arama ile güven kazanılmaya çalışılır.

Nasıl anlaşılır?

• Konuşmanın aşırı aciliyet taşıması ve sizi düşünmeden harekete geçirmeye çalışması.
• Para transferi, kripto para, hediye kartı veya altın teslimi istenmesi.
• Arayan numaranın tanıdık olmaması ya da “telefonum bozuldu, bu numaradan arıyorum” denmesi.
• Videoda dudak hareketleri ile sesin uyumsuzluğu, doğal olmayan göz kırpma, bulanık yüz kenarları (ancak iyi hazırlanmış sahteler bu kusurları taşımayabilir).

Korunmak için

1. Telefonu kapatın ve geri arayın: Yakınınızı bildiğiniz numarasından kendiniz arayın.
2. Aile güvenlik kelimesi: Ailenizle yalnızca sizin bildiğiniz bir kelime belirleyin; acil bir durumda arayan kişiden bu kelimeyi isteyin.
3. Kişisel soru sorun: Yalnızca gerçek kişinin bilebileceği bir şey sorun.
4. Sosyal medyadaki ses ve video paylaşımlarınızı gözden geçirin; herkese açık uzun ses kayıtları taklit için malzeme olabilir.
5. Yatırım tekliflerini resmî kayıtlardan doğrulayın (sahte yatırım rehberi).

Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız

Para gönderdiyseniz hemen bankanızı arayın; işlem kayıtlarını, arama kayıtlarını ve mesajları saklayarak Cumhuriyet Başsavcılığına veya emniyet birimlerine başvurun. Yaşlı yakınlarınızı bu konuda bilgilendirmek için bu yazımızı onlarla paylaşabilirsiniz.